Badania naukowe prowadzone przez pracowników Instytutu Filologii Słowiańskiej koncentrują się na trzech specjalnościach: literaturoznawstwo, językoznawstwo i językoznawstwo stosowane.

Obecnie realizowane są następujące projekty badawcze:

 

Człowiek  w relacjach  inter- i intrapersonalnych

Celem badań jest analiza relacji inter- i intrapersonalnych przede wszystkim w obszarze komunikacji międzykulturowej z naciskiem na wyeksponowanie jej specyficznych właściwości, zwłaszcza możliwości percepcyjnych człowieka, umożliwiających tworzenie obrazu własnej kultury   oraz podejmowanie działań, mających na celu nawiązanie kontaktów pomiędzy przedstawicielami różnych   kultur dla ich poznania i zrozumienia swoistego, właściwego tym wspólnotom językowym doświadczenia historycznego, społecznego i kulturowego.

Członkowie zespołu badawczego realizowali następujące tematy szczegółowe: Wartości i antywartości w języku i kulturze Polaków, Rosjan i Niemców; Stereotypy    w języku i kulturze Polaków; Rosjan i Niemców; Problematyka osobowości w badaniach nad akwizycją języka obcego; Tolerancja w polskim, rosyjskim i niemieckim dyskursie publicystycznym.

W ramach tematu zespół badawczy zorganizował seminarium naukowe Homo Communicans: człowiek w przestrzeni komunikacji międzykulturowej. Rezultatem konferencji  jest  monografia zbiorowa. Członkowie zespołu byli również współorganizatorami Szczecińskich Słowianaliów, cyklicznej imprezy promującej kulturę krajów słowiańskich.

Wyniki badań zaprezentowano na krajowych i zagranicznych konferencjach naukowych, a także opublikowano w czasopismach i monografiach zbiorowych. Członkowie zespołu uczestniczyli w Zachodniopomorskim Festiwalu Nauki, popularyzując badania naukowe w kontekście ich społecznej przydatności. Wyniki badań wykorzystano również w ramach wykładów dla studentów oraz na seminariach dyplomowych i doktoranckich

 


Dialog kultur i języków. Leksyka, semantyka, pragmatyka w  aspekcie porównawczym

Celem naukowym projektu jest opracowanie szeregu zagadnień związanych z leksyką i pragmatyką języków słowiańskich i germańskich w aspekcie konfrontatywnym.

Interiekcje we współczesnym języku polskim  i rosyjskim. Aspekt konfrontatywny.W ramach tematu badawczego przeanalizowany i scharakteryzowany został obszerny materiał badawczy dot. interiekcji, który poddany był analizie pragmalingwistycznej,  co zaowocowało monografią, która otrzymała już dwie pozytywne recenzje. . Na podstawie badań opracowane i opublikowane zostały również trzy rozdziały w monografiach wieloautorskich.

Pragmatyka emocji w języku polskim, czeskim i rosyjskim – aspekt konfrontatywny.W ramach tematu przeanalizowano materiał dotyczący wyrażania negatywnych emocji w języku polskim, rosyjskim i czeskim, ze szczególnym uwzględnieniem niewerbalnych aspektów komunikacji. Wyniki badań zostały opisane w dwóch artykułach, (czasopismo z listy  ministerialnego wykazu czasopism naukowych i międzynarodowa monografia wieloautorska indeksowana w bazie Web of Science)

 


Polsko-rosyjsko-niemiecki słownik jednostek frazeologicznych z opisem etymologicznym

W ramach prowadzonych badań opracowywano jednostki frazeologiczne w języku polskim, rosyjskim i niemieckim oraz rozpoczęto badania nad słownikiem niemieckich przysłów i ich polskimi odpowiednikami. W słowniku planowane jest zbadanie zakresu funkcjonowania współczesnych przysłów w kulturach obu narodów, stopnia podobieństwa strukturalnego i semantycznego jednostek paremiologicznych. Wstępne wyniki badań zostały upublicznione w formie referatu na konferencji naukowej.

W ramach tematu zespół badawczy zorganizował Międzynarodową Konferencję Świat Słowian w języku i kulturze. W konferencji wzięli udział badacze reprezentujący ośrodki naukowe Polski, Rosji, Ukrainy, Czech, Niemiec oraz Słowacji. Członkowie zespołu byli również współorganizatorami Szczecińskich Słowianaliów, cyklicznej imprezy promującej kulturę krajów słowiańskich

 


Dialog z tradycją we współczesnej literaturze i kulturze rosyjskiej

Zasadniczy cel prowadzonych badań polega na określeniu specyfiki skomplikowanych powiązań współczesnej, ze szczególnym uwzględnieniem postmodernistycznej, literatury i kultury rosyjskiej z szeroko rozumianym modernizmem rosyjskim oraz europejskim.

Realizowane  studia poszerzają wiedzę o modelach estetyczno-ideowych najnowszej dramaturgii rosyjskiej (po roku 1991) oraz tych, jakie realizowano w sowieckim undergroundzie kulturowym.Badania służą przygotowaniu monografii Radziecka kultura nieoficjalna (1946-1985).

 


Język  i przekład w świetle kultury

Opis i porównanie konceptów kultury w językach: polskim, rosyjskim i czeskim w aspekcie semantycznym, onomazjologicznym i przekładowym

Podjęto analizę konceptów ŚMIERĆ i KOBIETA, a wyniki opublikowano  w formie artykułów. Kontynuowane są prace nad monografią habilitacyjną o kategorii negacji  w paremiach polskich i rosyjskich. Paremiologia i skrzydlatologia stanowią kolejny ważny zakres naukowej eksploracji  zespołu.

Organizacja  XIII Międzynarodowej Konferencji  Naukowej „Słowo. Tekst. Czas – Frazeologia w dyskursie i przekładzie”,  Efektem prowadzonych badań jest także monografia wieloautorska Kobieta. W zwierciadle języka i kultury,, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego.

Wyniki badań zaprezentowano na konferencjach naukowych, a także opublikowano w monografiach wieloautorskich. Ponadto są wykorzystywane w ramach wykładów dla studentów i stanowią oparcie dla prowadzonych seminariów dyplomowych.

 


Frazeologia i paremiologia słowiańska w aspekcie porównawczym, leksykograficznym i przekładowym

Celem badań jest wieloaspektowa analiza frazeologii i paremiologii słowiańskiej w ujęciu porównawczym polsko-rosyjskim (symetria i asymetria językowa), w kontekście problemów leksykograficznych (metody opisu słownikowego przysłów i innowacji przysłowiowych oraz kolokacji i innych ustabilizowanych związków wyrazowych) oraz relacji przekładowych (problem ekwiwalencji przekładowej kolokacji współczesnego języka polskiego i rosyjskiego).

Członkowie zespołu badawczego realizowali następujące tematy szczegółowe: paremiologia w kontekście metod opracowywania słownika przyjaznego odbiorcy; paremiologia w aspekcie lingwokulturologicznym, antyprzysłowia (innowacje przysłowiowe) współczesnej polszczyzny; problemy teorii frazeologicznej i paremiologicznej; problem wyodrębniania i ekwiwalencji przekładowej kolokacji oraz innych ustabilizowanych związków wyrazowych; perspektywy rozwoju przekładu komputerowego.

W ramach tematu zespół badawczy stworzył strukturę oraz metodę opracowania pierwszego w polskiej leksykografii słownika innowacji przysłowiowych. Doktoranci  przygotowali plany rozpraw doktorskich i sporządzili ich szczegółowe konspekty.  Wyniki badań zaprezentowano na krajowych i zagranicznych konferencjach naukowych, a także opublikowano w czasopismach i monografiach zbiorowych. Wyniki badań wykorzystano również w ramach wykładów dla studentów, ćwiczeń oraz na seminariach dyplomowych i doktoranckich